Aanmelden nieuwsbrief
Matthijs Schouten

Matthijs Schouten

Vice-voorzitter

Matthijs Schouten (1952) studeerde biologie, Keltische taal- en letterkunde, vergelijkende godsdienstwetenschappen en Oosterse filosofie. Na zijn studie werkte hij geruime tijd in Ierland; hij verrichtte daar onderzoek aan hoogvenen en voerde er tevens een campagne ter bescherming van veengebieden. Hij is sinds 1992 verbonden aan Staatsbosbeheer. Bovendien is hij bijzonder hoogleraar Natuur- en Landschapsbescherming aan de universiteiten van Cork en Galway (Ierland) en bijzonder hoogleraar in de Ecologie en Filosofie van het Natuurherstel aan de Wageningen Universiteit. Sinds zijn studietijd heeft hij zich verdiept in de rol die natuur speelt in het menselijk denken en hij publiceerde hierover onder meer het boek 'Spiegel van de natuur; het natuurbeeld in cultuurhistorisch perspectief'.

woensdag, 09 september 2015 13:53

Food Filmfestival 2015

In 2015 bestaat het Food Filmfestival vijf jaar. Het is een initiatief dat samen met de Youth Food Movement is ontwikkeld en dat in voorgaande jaren bestond uit een driedaags festijn in Amsterdam waarin Food, Film en Festival samenkomen. Dit jaar gaat het Food Filmfestival op reis door heel Nederland. Op 27 Juni strijkt het neer in Utrecht en deze dag staat in het teken van het thema ‘bodem’. Een onderdeel van het Utrechtse festival is De Grote Bodem Show. Hierin wordt een gesprek gevoerd met twee jonge boeren - de ene ‘traditioneel’ (man!), de andere biologisch-dynamisch (vrouw!) - over de gevolgen van hun productiemethoden voor de bodem.

Ik ben uitgenodigd om in dit gesprek “een filosofische vraag te stellen”.

De setting is als volgt: een groot schoollokaal met een geïmproviseerd podium, waarop de twee boeren zitten. Een moderator leidt het gesprek met de boeren en met het publiek van zo’n 60 (vooral jonge) mensen. Ik moet plaatsnemen achter een scherm en op een zeker moment (ingeleid door een ‘tune’) word ik geacht een luik open te trekken en de zaal een filosofische vraag voor te leggen.

De moderator spreekt met de boeren over de complexiteit van de bodem, over duurzame en minder duurzame productiemethoden, over bodemdegradatie en –uitputting. En dan is er plotseling de ‘tune’. Ik trek het luik open en vraag: “Van wie is de bodem nou eigenlijk” ? Even valt het helemaal stil en dan zegt iemand in het publiek: “Van ons allemaal toch” ? Iemand anders reageert met: “Eigenlijk is de bodem van alles wat erin en erop leeft”. De moderator wendt zich vervolgens tot de boeren. De biologisch-dynamische boerin stelt: “Ik probeer in mijn leven zo goed mogelijk voor de bodem op mijn bedrijf te zorgen, maar hij is niet van mij”. De traditionele boer geeft een ander antwoord: “Tja, ik ben niet zo zweverig. Als ik kijk naar wat ik heb moeten betalen voor de grond, zou ik toch stellen dat de bodem van mij is. Maar ik vind wel dat ik een verantwoordelijkheid naar de toekomst heb en dat ik er niet mee kan doen wat ik wil. Ik moet er zorgvuldig mee omgaan”.

Ik ga bemoedigd naar huis!

woensdag, 12 maart 2014 13:14

Leven in verbinding

In haar boeken en lezingen brengt Prinses Irene een heel eigen mens- en wereldbeeld naar voren. In haar sterk op ervaring gebaseerde levensfilosofie staat het thema verbinding centraal: verbinding met de medemens, met de aarde en de natuur, alsmede de verbinding tussen ons optreden in de wereld en ons innerlijk, onze eigen natuur.

Aan de hand van een aantal geselecteerde lezingen voerde zij met de ecoloog en filosoof Matthijs Schouten gesprekken waarin haar uitgangspunten verder uitgediept en in een bredere filosofische context geplaatst worden. Hierbij komen ook actuele thema's als duurzaamheid en de economische crisis aan de orde. Dit boek vormt de weerslag van deze boeiende gesprekken.

Een boeiende uitwisseling tussen twee bijzondere mensen over de verbinding met de uiterlijke en de innerlijke natuur

Er is tastbare natuur: de concrete werkelijkheid van aarde, rots, water, planten en dieren, die we kunnen zien, die we kunnen aanraken; van de landschappen waarin we kunnen wandelen. En er is ook ons beeld van de natuur. In onze beleving van de natuur maken we haar t

woensdag, 12 maart 2014 10:17

Spiegel van de natuur

Een schitterend lees- en kijkboek over natuur en cultuur. Natuurfilosoof Matthijs Schouten laat de enorme verscheidenheid aan visies op natuur zien. Natuurbeelden zoals die in de geschiedenis van de mensheid naar voren komen in religieus denken, filosofische beschouwingen, beeldende kunst en literatuur uit verschillende cultuurgebieden. 
De manier waarop we naar de natuur kijken verschilt van cultuur tot cultuur. De islam bijvoorbeeld spreekt over de vele tekenen die Allah in de natuur aanbracht en die de gelovige aanwijzingen geven op zijn levensweg. Het boeddhisme benadert de natuur vanuit een houding van respect voor alle levende wezens. In het westen daarentegen zijn we de natuur vooral gaan zien in termen van nut en bruikbaarheid.
‘Spiegel van de natuur’ is qua inhoud en vorm een juweel voor iedereen met interesse in natuur en cultuur. Het boek zet de lezer aan tot nadenken over zijn eigen natuurbeeld, en daarmee tot reflectie over de toekomst van de natuur. 
Inhoudsopgave: het natuurbeeld bij de schriftloze volkeren, in het hindoeïsme, boeddhisme, het Jodendom, in de klassieke oudheid, in de westerse middeleeuwen, in de islam. Het westerse natuurbeeld in de vroegmoderne tijd, in de achttiende, negentiende en twintigste eeuw. Het landschapsideaal in de westerse cultuurgeschiedenis en een terugblik.
Matthijs Schouten is hoogleraar Natuurherstel Wageningen University, adviseur en huisfilosoof van Staatsbosbeheer, Ierlandkenner en boeddhist.

Verzenden