Aanmelden nieuwsbrief
Items filtered by date: september 2016
woensdag, 14 september 2016 10:41

De duurzaamheid van Shakespeare

Als de grootste toneelschrijver ooit heeft Shakespeare de eeuwen getrotseerd.  Hij wordt niet alleen nog steeds zeer gewaardeerd, maar blijkt ook verrassend actueel te zijn.  Bij nadere beschouwing blijkt het werk van Shakespeare namelijk heel veel met ‘duurzaamheid’ te maken te hebben. Zijn allegorische stukken gaan over ‘waarden die het waard zijn nagestreefd te worden’. Het centrale thema is dat de menselijke en de maatschappelijke ontwikkeling alleen maar goed kan aflopen, wanneer de verbindende (‘middelpuntzoekende’) krachten de overhand hebben. Als dat niet het geval is loopt alles uit op een tragedie. Shakespeare heeft ongeveer twaalf ‘comedies’ en twaalf ‘tragedies’ geschreven. In de comedies winnen de verbindende krachten, in de tragedies zijn die krachten niet sterk genoeg, loopt de geschiedenis uit op een tragedie en is van duurzaamheid geen sprake meer.

Naamloos

Er wordt heftig gediscussieerd over de vraag wie Shakespeare was. Hoogstwaarschijnlijk was het Francis Bacon, de universele geleerde (en ook wiskundige) die gezien wordt als de architect van de Noord-Europese Renaissance. Hij had een leidende rol in de Rozenkruisers beweging die teruggreep op het werk van de Romeinse architect Vitruvius, daarvoor op Plato en Aristoteles en op het nog vroegere werk van de Egyptische Hermes Trismegistos. In al die beschouwingen gaat het om de verbinding van de fundamentele tegenstellingen, vooral die tussen het materiële en het geestelijke. Zoals weergegeven door de Vitruvius-mens van Leonardo da Vinci wordt het materiële weergegeven door het vierkant, het geestelijke door de cirkel. Da Vinci laat zien dat de mens zowel in het vierkant als de cirkel past, dus zowel een fysieke als een geestelijke natuur heeft. ‘Squaring the Circle’ was het motto waaronder werd gestreefd naar de verzoening van beide. Geen wonder dat Shakespeare bij nader inzien alleen maar een pseudoniem blijkt te zijn voor het getal π, dat (als 2πR) de omtrek van de cirkel met die van het vierkant verbindt. ‘Shakespeare’, dat wil zeggen Francis Bacon en zijn medeauteurs, roepen nog steeds op de verbinding tussen de tegenstellingen na te streven, tussen het geestelijke en het materiële, tussen de individuele mens en ‘de anderen’ en tussen mens en ‘het andere’, de natuur.

Lees verder:Francis Bacon Society en Klaas van Egmond

 

Verzenden